مقایسه علم و اموزش در دوره پهلوی و جمهوری اسلامی ایران
10 فروردین 1402 · · خواندن 3 دقیقه وضعیت آموزش در دوره پهلوی:
در ایران اصولاً به تعلیمات ابتدایی توجه خیلی زیادی نشده بود (در سالهای دهه 40)، شمار بیسواد در کشور خیلی زیاد بود ولی با همه تلاشی که در همان دهه 40 برای تعلیمات ابتدایی شد، تعلیمات فنی هنوز عقب افتاده بود. به عنوان نمونه، در اواخر دهه 50، ما در ایران سالی 90 هزار کارآموز فنی داشتیم در ترکیه 900هزار داشتند. یعنی ده برابر و در کشورهای پیشرفته که اصلا قابل مقایسه نبود.
محمدرضا پهلوی هم در توصیف وضعیت آموزش در آن دوران اعتراف میکند: «در سال 1342، بین 16 تا 24 درصد کودکان، در ولایات به مدرسه میرفتند و بقیه بیسواد میماندند. درحالی که، در شهرها 74 درصد کودکان به مدرسه میرفتند. قانون تعلیمات اجباری در 1322 به تصویب رسید اما به علت فقدان وسایل اجرایی به صورت کاغذپارهای بر جای مانده بود. در مقیاس ملی 85 درصد مردم بیسواد بودند.»
مدارس در روستاها از کمترین امکانات مانند میز و نیمکت و تخته سیاه برای تحصیل بی بهره بودند.این درحالی بود که در تهران و شهر های بزرگ مدارس به دودسته مدرسه ثروتمندان و فقیران تقسیم می شد.مدارس فقرا همانند مدارس روستا بود و از امکانات نامناسبی بهره مند بودند.اما مدارس ثروتمندان از بهترین امکانات رفاهی و حتی به تغذیه دانش آموزان توجه می کردند.
وضعیت آموزش در جمهوری اسلامی ایران:
در عرصه ی دیگری که در آنها جمهوری اسلامی دستاوردهای قابل ملاحظه ای داشته است، آموزش و بهداشت عمومی است. در نواحی روستایی و فقر زده، دستاوردها چشمگیر بود و به ویژه بر زندگی زنان و کودکان تأثیر گذاشته است . در عرصه ی آموزش ، مدارس از بودجه ی دولتی یارانه دریافت می کردند. از جمله در ساخت و ساز مدارس در روستاها و نواحی فقیر نشین . در دسترس بودن مدارس باعث شد که حضور دختران آسان تر شود... در نظام جدید نه تنها سواد آموزی در میان دختران و پسران به همگانی شدن نزدیک شد بلکه درصد دختران در میان پذیرفته شدگان به دانشگاه ها نیز پیوسته افزایش یافت . تا اینکه در سال 1382 به حدود 66 درصد رسید... امروزه تقریباً راه همه ی رشته های دانشگاهی به روی زنان باز است . تقریباً هر روستا یک مدرسه دارد. نرخ باسوادی زنان از 36 درصد در سال 1355 به 72 درصد در سال 1375 رسید. سطحی که با ترکیه قابل مقایسه و بیش از دوبرابر پاکستان است و هنوز در حال افزایش است .
جمهوری اسلامی ایران، ظرف بیست سال به اندازه ی دوبرابر و نیم از رژیم سلطنتی پهلوی و همه ی رژیم های پیش از آن فقط برای زنان ایران، شرایط تحصیل ایجاد کرد. این در حالی است که برای خارج کردن زنان از چرخه ی فعال و مؤثر اقتصادی و اجتماعی ایران و تبدیل آنها به عروسک های مد و عناصر بی خاصیت فرهنگی شبیه دوران رژیم پهلوی، انواع و اقسام فشارهای تبلیغاتی، به جمهوری اسلامی وارد شد.
جمهوری اسلامی ایران بنا بر عدالت،برای تمامی دانش آموزان ایران زمین،شرایط تحصیل یکسانی را فراهم کرده است.امروزه دور افتاده ترین روستاها از
امکانات مناسبی جهت اموزش بهره مند است.درقانون جمهوری اسلامی،همه افراد باید تحصیل کنند و مدرک دیپلم را دریافت کنند و اگر قصد ادامه تحصیل داشته باشند،می توانند وارد دانشگاه شوند و در درجات بالاتر مدرک دریافت کنند.